Verzorging Ficus Bonsai

Zet de Ficus binnen op een zeer lichte plek, bij voorkeur direct bij een raam waar hij zoveel mogelijk natuurlijk licht krijgt, maar een 2-3 meter van een raam is ook geen probleem, zolang er maar genoeg (in)direct licht komt. In volle zomerzon kan de bonsai beter iets verder van het raam worden gezet.

In de zomer kan de boom naar buiten zodra de temperaturen betrouwbaar boven ongeveer 15 °C blijven. Daar kan hij veel zon krijgen, maar een Ficus die langere tijd binnen heeft gestaan moet geleidelijk aan direct zonlicht wennen. Zet hem dus niet ineens vanuit de woonkamer een hele dag in felle zomerzon.

De Ficus houdt daarnaast van een relatief constante, warme temperatuur en moet beschermd worden tegen koude tocht en plotselinge temperatuurwisselingen. Een hogere luchtvochtigheid is gunstig, vooral wanneer je luchtwortels wilt stimuleren.

Geef water niet volgens een vast weekschema. Controleer het substraat regelmatig en geef water zodra de bovenste laag licht begint op te drogen.

Geef vervolgens ruim water totdat het water via de drainagegaten uit de bonsaischaal loopt. Het substraat moet goed vochtig worden, maar de wortels mogen niet permanent in natte grond staan.

In warme, zonnige perioden zal de boom aanzienlijk vaker water nodig hebben dan tijdens donkere wintermaanden. Hoe warmer de Ficus in de winter staat en hoe actiever hij blijft groeien, hoe meer water hij blijft gebruiken.

Gebruik bij voorkeur zacht water op ongeveer kamertemperatuur. Een bonsaigieter met een fijne broes is handig omdat daarmee het substraat gelijkmatig wordt bevochtigd zonder de grond weg te spoelen.

De Ficus kan incidenteel iets te veel of te weinig water redelijk goed verdragen, maar structureel natte grond kan wortelproblemen veroorzaken. Ook langdurige uitdroging moet worden voorkomen.

Regelmatig benevelen kan helpen om de luchtvochtigheid rondom de boom te verhogen. Overdrijf dit niet: voortdurend nat blad in combinatie met slechte ventilatie kan schimmelproblemen veroorzaken.

Tijdens het actieve groeiseizoen heeft een Ficus relatief regelmatig voeding nodig. Gebruik een complete bonsaimest, bijvoorbeeld een vloeibare bonsaivoeding of organische mestkorrels.

In de zomer kan ongeveer 2–4 keer per maand. Tijdens de winter wordt minder bemest: als de boom onder voldoende licht blijft doorgroeien, ongeveer iedere 4-6 weken.

Wanneer de boom door lage lichtintensiteit nauwelijks groeit, heeft hij ook veel minder voeding nodig. Bemesting heeft namelijk weinig nut wanneer er nauwelijks actieve groei plaatsvindt

De Ficus reageert goed op snoeien en loopt zelfs na vrij sterke snoei gemakkelijk opnieuw uit op oud hout.

Voor het onderhouden van de vorm laat je een nieuwe scheut eerst ongeveer 6–8 bladeren ontwikkelen. Daarna snoei je de scheut terug tot ongeveer 2 bladeren.

Structurele of zwaardere snoei kan het beste worden uitgevoerd wanneer de boom sterk en actief groeit. We adviseren om dit vooral in het voorjaar te doen.

Bladsnoei kan bij een gezonde, sterke Ficus worden gebruikt om kleinere bladeren en fijnere vertakking te stimuleren. Pas dit niet zomaar toe op een verzwakte boom.

Wil je juist een dikkere stam ontwikkelen, dan kun je bepaalde takken of de gehele boom één tot twee jaar vrij laten doorgroeien voordat je deze terugknipt.

Gebruik voor dunne scheuten een scherpe bonsaischaar. Voor dikkere takken is een concaaftang geschikt, omdat hiermee een nettere wond ontstaat. We raden het aan om grotere snoeiwonden af te dekken met wondpasta, zodat de bonsai niet besmet kan raken met ziektes.

Tijdens het snoeien komt wit latex-sap vrij. Dat is normaal voor een Ficus.

Een Ficus is goed te bedraden omdat jonge en middelgrote takken relatief flexibel zijn. Bonsaidraad kan worden gebruikt om takken in een andere hoek of richting te brengen.

Bedraden kan het hele jaar door gedaan worden.

Het belangrijkste aandachtspunt is de snelle groei. De bast van een Ficus is relatief glad en draad kan daardoor snel in de tak groeien en blijvende littekens achterlaten. Controleer aangebrachte bedrading daarom regelmatig.

Dikkere takken die moeilijk met normale bedrading te vormen zijn kunnen met spandraden geleidelijk naar de gewenste positie worden gebracht. Deze techniek geeft meer controle en kan bij zware takken veiliger zijn.

Ficus heeft daarnaast bijzondere mogelijkheden voor gevorderde technieken: stammen, wortels en takken die langdurig stevig tegen elkaar worden geplaatst kunnen uiteindelijk met elkaar vergroeien. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld meervoudige stammen en uitgebreide wortelconstructies worden gevormd.

Verpot een Ficus gemiddeld eens per twee jaar. Verpotten kan vanaf het voorjaar tot de zomer.

Tekenen dat verpotten nodig wordt zijn onder andere een zeer compacte wortelkluit, veel wortels langs de binnenzijde of drainagegaten van de pot en substraat waar water steeds moeilijker doorheen loopt.

Haal tijdens het verpotten voorzichtig een deel van het oude substraat tussen de wortels vandaan en snoei indien nodig lange of sterk verdichte wortels terug. Ficus verdraagt wortelsnoei relatief goed.

Na het verpotten moet de boom voldoende warmte en licht krijgen, maar vermijd zware aanvullende ingrepen zoals een drastische snoei. De boom moet eerst herstellen.

Gebruik een luchtig en goed drainerend bonsaisubstraat. De wortels moeten voldoende vocht kunnen opnemen zonder langdurig in een natte, zuurstofarme bodem te staan.

We raden het volgende aan:

• 100% Akadama
• 80% Akadama + 20% vulkanisch materiaal

Een algemeen goed drainerend bonsaimengsel kan eveneens worden gebruikt. Belangrijker dan één exacte receptuur is dat het substraat voldoende drainage en lucht rond de wortels biedt en tegelijkertijd genoeg vocht vasthoudt tussen twee gietbeurten.

Gebruik altijd een bonsaischaal met goede drainagegaten.

Een ficus bonsai moet het gehele jaar binnen gehouden worden

Ficus is over het algemeen een sterke soort die redelijk bestand is tegen plagen. Problemen ontstaan vooral wanneer de boom verzwakt raakt door verkeerde groeiomstandigheden.

Vooral tijdens de winter kunnen weinig licht, droge lucht en verkeerde watergift zorgen voor bladverlies en een zwakkere boom. Een verzwakte Ficus wordt vervolgens gevoeliger voor onder andere spint en dopluis/schildluis.

Bij een plaag moet je daarom niet alleen het insect bestrijden, maar ook onderzoeken waarom de boom verzwakt is. Controleer licht, watergift, temperatuur, ventilatie en luchtvochtigheid.

Bij een lichte aantasting kunnen aangetaste delen handmatig worden schoongemaakt en kan de boom regelmatig worden gecontroleerd. Bij een hardnekkige aantasting kan een geschikt middel tegen het betreffende insect of mijt noodzakelijk zijn.

Extra groeilicht kan in donkere wintermaanden helpen wanneer onvoldoende daglicht de oorzaak van verzwakking is.