Verzorging Zelkova (chinese iep) bonsai

De Zelkova (Chinese iep) kan zowel binnen als buiten worden gehouden. Binnen staat hij het beste op een zeer lichte plek, bij voorkeur dicht bij een raam waar hij veel daglicht krijgt. Buiten kan hij zowel in de volle zon als in halfschaduw staan. Voldoende licht helpt bij het ontwikkelen van compacte groei en kleinere bladeren.

Niet iedere Chinese iep doet het binnenshuis even goed. Wanneer de boom binnen regelmatig blad laat vallen, zwak groeit of weinig nieuwe scheuten vormt, raden we aan hem buiten te plaatsen. Buiten krijgt de boom doorgaans meer licht, een natuurlijke luchtcirculatie en grotere temperatuurverschillen, wat de groei ten goede kan komen.

Een boom die langere tijd binnen heeft gestaan, moet wel geleidelijk aan de buitenomstandigheden wennen. Zet hem daarom niet direct vanuit huis in felle middagzon, maar begin op een lichte, beschutte plek en bouw de hoeveelheid direct zonlicht langzaam op.

In de winter hangt de juiste standplaats af van de herkomst en manier waarop de boom is gekweekt. Sommige Chinese iepen verdragen vorst redelijk goed, terwijl exemplaren uit warmere gebieden of bomen die langdurig binnen zijn gehouden gevoeliger kunnen zijn voor lage temperaturen.

De Chinese iep heeft regelmatig water nodig, maar er bestaat geen betrouwbare vaste hoeveelheid gietbeurten per week. Temperatuur, zon, wind, potgrootte en substraat hebben daarvoor te veel invloed.

Controleer daarom dagelijks de grond. Zodra de bovenlaag enigszins begint op te drogen, geef je opnieuw water. Laat de volledige wortelkluit nooit helemaal uitdrogen. Tegelijkertijd moet de boom niet permanent in drijfnatte grond staan.

Geef bij iedere gietbeurt ruim water, zodat de grond bij de wortels ook nat wordt. Vooral tijdens warme zomerdagen kan de waterbehoefte sterk toenemen. Check dan dagenlijks even hoe het ervoor staat.

Een gieter met een fijne broeskop is handig omdat daarmee het substraat niet uit de pot wordt gespoeld.

Bemest de Chinese iep gedurende het actieve groeiseizoen, grofweg vanaf het voorjaar tot in de herfst. De soort heeft geen bijzonder gespecialiseerde meststof nodig en reageert goed op een uitgebalanceerde bonsaivoeding.

Een vaste of vloeibare meststof kan beide als basis worden gebruikt. Eventueel kan deze worden gecombineerd met bonsai elixer.

Een exact aantal bemestingen per maand is niet algemeen vast te leggen, omdat dit afhankelijk is van het gekozen product. Volg daarom de dosering en frequentie van de gebruikte bonsaimest.

Wanneer de boom koel overwintert en duidelijk in rust is, wordt niet of nauwelijks bemest.

De Zelkova reageert bijzonder goed op snoei en loopt gemakkelijk opnieuw uit, ook vanuit ouder hout. Hierdoor is hij zeer geschikt voor het ontwikkelen van een fijne en compacte takstructuur.

Voor onderhoudssnoei kunnen jonge scheuten eerst enkele internoden ontwikkelen. Laat nieuwe takjes ongeveer drie à vier blaadjes krijgen voor je ze terugsnoeid tot één à twee bladeren.

Dit proces kan tijdens het groeiseizoen regelmatig worden herhaald. Zo wordt de vertakking steeds fijner.

Grotere structurele takken kunnen het beste worden verwijderd wanneer de boom niet midden in zijn sterkste groeiperiode zit. We raden het aan om dit in de herfst of voorjaar te doen.

Gebruik voor dunne scheuten een scherpe bonsaischaar. Voor dikkere takken kan een tang handig zijn, omdat hiermee een kleinere en nettere snoeiwond gemaakt kan worden.

De Zelkova kan goed worden gevormd met bonsaidraad. Zowel bedrading als spandraden kunnen worden gebruikt om takken in de gewenste positie te brengen.

Aluminium bonsaidraad is voor jonge en middelgrote takken meestal het eenvoudigst te gebruiken. Breng de draad gelijkmatig rondom de tak aan en buig de tak daarna voorzichtig in positie.

De boom groeit relatief snel, waardoor draad gemakkelijk in de bast kan gaan snijden. Controleer bedrade takken daarom regelmatig tijdens het groeiseizoen.

Het voorjaar tot de herfst is de geschikte periode voor bedrading. Bij sterk groeiende bomen moet vooral in voorjaar en zomer extra vaak worden gecontroleerd.

Jonge Zelkova (Chinese iepen) worden doorgaans ongeveer iedere twee jaar verpot. Oudere, grotere en langzaam groeiende exemplaren hoeven minder vaak te worden verpot.

De beste periode is het vroege voorjaar, rond het moment waarop de boom weer begint uit te lopen.

Controleer daarnaast de wortelkluit. Wanneer de pot vrijwel volledig met wortels is gevuld, water steeds moeilijker in het substraat trekt of de wortels sterk langs de binnenzijde van de pot rondgroeien, wordt verpotten belangrijk.

Tijdens het verpotten kan de wortelkluit worden uitgekamd en kunnen te lange of ongewenste wortels worden teruggesnoeid. De Chinese iep kan veel kronkelende en door elkaar groeiende wortels produceren. Werk daarom zorgvuldig als je een mooie gelijkmatige nebari, oftewel wortelvoet, wilt ontwikkelen.

Gebruik na het verpotten een goed drainerend bonsaisubstraat.

De Chinese iep stelt geen uitzonderlijke eisen aan de grond, maar een goede drainage is essentieel. Een luchtig bonsaisubstraat voorkomt dat de wortels langdurig zonder zuurstof in natte grond staan.

We raden het volgende aan:

• 100% Akadama
• 80% Akadama + 20% Pumice (puimsteen)

Het belangrijkste is dat het mengsel tegelijkertijd water kan vasthouden én overtollig water snel kan afvoeren.

Een grover, sterk drainerend substraat betekent meestal dat je vaker water moet geven. Een fijner of organischer mengsel houdt juist langer vocht vast.

Een Zelkova (Chinese iep) kan in Nederland en meer zuidelijke landen buiten overwinteren. Scandinavische landen moet de Chine se iep meer beschermd worden, als ervoor wordt gekozen de bonsai buiten te houden.

Een buiten gekweekte boom kan in een milde winter buiten blijven, maar de wortelkluit in een kleine bonsaipot is veel gevoeliger voor langdurige of strenge vorst dan een boom die in de volle grond staat.

Bescherm de pot daarom tijdens stevige vorst, bijvoorbeeld op een beschutte plaats of in een onverwarmde maar vorstvrije ruimte. Houd de boom koel; een verwarmde woonkamer is voor een boom die in winterrust is meestal geen geschikte overwinteringsplaats.

De boom kan tijdens een koude winter zijn bladeren verliezen. Dat is niet automatisch een probleem: in het voorjaar kan hij opnieuw uitlopen.

De Chinese iep is over het algemeen een sterke soort. Een belangrijk voordeel is dat Ulmus parvifolia relatief resistent is tegen de beruchte iepziekte die veel andere iepensoorten aantast.

Bij bonsai komen vooral spint en bladluis voor. Problemen met deze plagen onstaan vooral door een lage luchtvochtigheid. Controleer daarom regelmatig de boven- en onderzijde van de bladeren. Spint kan onder andere zichtbaar worden als zeer fijne spinseldraden, lichte stippen op bladeren of langzaam verblekend blad. Bladluizen zijn meestal direct op jonge scheuten en bladeren zichtbaar.

Bij een lichte aantasting kunnen de plagen eerst mechanisch worden verwijderd en kan de boom goed worden afgespoeld. Bij een ernstige aantasting kan een voor bonsai en de betreffende plaag geschikt bestrijdingsmiddel nodig zijn.

Let op! Kalkzwavel/Jin Seal en bepaalde synthetische bestrijdingsmiddelen bij de Chinese iep bladval kunnen veroorzaken. Gebruik bestrijdingsmiddelen daarom alleen wanneer je zeker weet dat ze voor de toepassing geschikt zijn.

Andere mogelijke problemen bij Chinese iepen zijn onder meer bladvlekken, wortelproblemen en aantastingen die ontstaan wanneer de boom langdurig te nat of verzwakt staat.